Scriptorium Collectief

Waar onderzoek en ambacht samenwerken

Het Scriptorium Collectief is een onafhankelijk samenwerkingsverband van onderzoekers, ambachtsmeesters en conservators van universiteitsbibliotheken op het gebied van het vervaardigen, gebruiken en onderzoeken van het religieuze boek.

Het idee voor het Scriptorium Collectief werd geboren vanuit de activiteiten van de onderzoeksgroep Sources van de PThU en heeft inmiddels veel partners.

Doel Scriptorium Collectief

Het primaire doel van het Scriptorium Collectief is om wetenschappelijke kennis en praktische ervaring omtrent het vervaardigen, gebruiken en bestuderen van het religieuze boek samen te brengen. Het Collectief maakt dit waar doordat zij interactieve werkvormen binnen verschillende universiteiten organiseert.

Workshops

Psalm 1 in halve verzen geschreven in Hebreeuws Askenasisch schrift en op perkament (kelaf).

Het eigen maken van theoretische en praktische aspecten van het Hebreeuwse kalligrafische schrift op een elementair niveau, is bedoeld als verdiepende studie met praktische oefeningen voor wetenschappers, studenten en andere belangstellenden, met of zonder kennis van het Hebreeuws (bekendheid met deze taal is een pré, maar is geen vereiste).

Door: Shimon Koppenhol
Data: 28 oktober, 18 november, 16 december, 20 januari en 24 februari
Tijd: 19.30 - 21.30 uur

Download de brochure (pdf).

Zelf opzetten en schrijven van het begin van het Johannes evangelie (Jh. 1, 1-17), in Unciaalschrift met op de achtergrond de codex Amiatinus (7e/8e eeuw A.D.), een bijbelhandschrift in Latijns Unciaalschrift. Nu in Scriptorium verband uitgevoerd in Nederlands transscript.

Zelf ervaring opdoen met de kalligrafie levert tal van nieuw inzichten op. Het brengt oude handgeschreven tradities heel dichtbij de onderzoeker, student en andere belangstellenden. Daarbij biedt het persoonlijke aanknopingspunten voor verdergaande bekwaming en studie, met verrassende invalshoeken voor de hermeneutiek en homiletiek.

Door: Thomas Laudy
Data: 5 oktober, 2 november, 7 december en 4 januari
Tijd: 14.00 - 16.00 uur

Download de brochure (pdf).

Het Scriptorium biedt deze workshop aan waarin u zelf aan de hand van overgeleverde instructies aan de slag gaat met de vleeskleuren. Een heel spannende ontdekkingstocht waarin uzelf al schilderend ervaart welke afwegingen en keuzes de middeleeuwse schilders hebben gemaakt.

Door: Jaap Boerman
Data: 2 november, 7 december, 11 januari en 8 februari
Tijd: 9.30 - 14.00 uur

Download de brochure (pdf).

In deze cursus staan een aantal passages uit de Schrift centraal om de beeldvorming in verband te brengen met het schilderen van een Engel ikoon en zo onze eigen beeldvorming ook te voeden en te bezien. Het zelf opzetten van een ikoon en ervaren wat er zoal bij komt kijken is het doel van deze cursus.

Door: David Chichua
Data: 19 oktober, 23 november, 14 december, 25 januari en 22 februari
Tijd: 9.30 - 14.00 uur

Download de brochure (pdf).

Deelnemers maken het gehele fysieke proces van perkament maken mee (in de perkamentwerkplaats in Wierden) en worden theoretisch ingevoerd in het ambacht door perkament makers. Toepassingen worden aangereikt met het oog op nieuwe producties (boeken of boekrollen).

Door: Dick en Ellen Timmerman
Data: 26 oktober en 23 november
Tijd: 11.00 - 14.00 uur

Download de brochure (pdf).


Samenwerking


Betrokkenen

PhD student Ernst Boogert (PThU)
Dr. Margaretha Folmer (Leiden/VU)
Prof. August den Hollander (VU)
Prof. Dineke Houtman (PThU)
Dr. Jan Krans (PThU)
Prof. Annette Merz (PThU)
Prof. Marco Mostert (UU)
Prof. Bert Jan Lietaert Peerbolte (VU)
Dr. Stefan Royé (CBM coördinator)
Prof. Emile Schrijver (UvA en Directeur van het Joods Cultureel Kwartier)
Prof. Klaas Spronk (PThU)
Dr. Lieve Teugels (PThU)
Prof. Wido van Peursen (VU)

Jaap_Boerman_verluchterJaap Boerman - verluchter
David_Chichua_ikonenschilderDavid Chichua - ikonenschilder
Shimon_Koppenhol_soferShimon Koppenhol - sofer
Dick_Timmerman_perkamentmakerDick Timmerman - perkamentmaker
Ellen_Timmerman_perkamentmakerEllen Timmerman - perkamentmaker
Arie_Trum_kalligraafArie Trum - kalligraaf
Jan_Verdonk_ikonenschilderJan Verdonk - ikonenschilder
Herre_de_Vries_restauratorHerre de Vries - restaurator
Henk_Welling_letterhouwerHenk Welling - letterhouwer

Wiljan Puttenstein (Bibliotheek PThU)
Bart Jaski (Universiteitsbibliotheek Utrecht, afdeling Bijzondere Collecties)
Willemien van Dijk (VU Universiteitsbibliotheek, collectie Handschriften en Oude Drukken)
Heide Warncke (Bibliotheek Ets Haim)

* Onderzoekers, ambachtsmeesters en conservators dragen ad-hoc bij aan de activiteiten van het Scriptorium Collectief.


Prof. Riemer Roukema

“Fascinerend was het om zelf met papyrus te werken en te ervaren hoe het is om daarop met een grove pen van riet of bamboe te schrijven. Mijn bewondering voor het gelijkmatige schrift van oude papyrushandschriften is zeer toegenomen. Ook de presentatie van de vervaardiging van perkament en oude codices was indrukwekkend. Theoretische kennis kwam zo meer tot leven.”

Meer informatie

Organisatie en coördinatie:
Prof. Klaas Spronk, programma manager
Dr. Stefan Royé, programma coördinator (stefanroye@hetnet.nl)

Meer informatie vindt u in dit promotieboekje (pdf).